Оршил: Хүнийг ойлгох нь яагаад чухал вэ?
Бид өдөр тутам олон хүнтэй харилцдаг. Гэр бүл, найз нөхөд, хамт ажиллагсад гээд л. Гэвч заримдаа бидний хэлсэн үг, хийсэн үйлдэл бусдад буруугаар ойлгогдох нь бий. Эсвэл бид өөрсдөө бусдын яагаад тэгж аашилж, ярьж байгааг ойлгохгүй үе тулгардаг. Энэ нь үл ойлголцол, стресс, тэр ч байтугай зөрчилдөөнд хүргэдэг. Тэгвэл хүн бүрийн сэтгэхүй, харилцааны хэв маяг өөр өөр байдгийг хүлээн зөвшөөрч, тэднийг илүү сайн ойлгох арга байдаг уу? Хариулт нь “тийм”. Энэ нийтлэлд бид “How to Understand Anyone Instantly” номын хураангуйг танилцуулж, хүнийг ойлгох энгийн атлаа хүчирхэг арга болох DISC загварыг тайлбарлах болно. Энэхүү загвар нь танд бусдыг илүү гүнзгий ойлгож, харилцаагаа сайжруулахад туслах болно.
DISC загвар гэж юу вэ?
DISC загвар бол хүний зан төлөв, харилцааны хэв маягийг ойлгоход тусалдаг сэтгэлзүйн хэрэгсэл юм. Үүнийг сэтгэлзүйч Уильям Марстон 1920-иод онд анх боловсруулсан бөгөөд хүмүүсийг дөрвөн үндсэн хэв маягт хуваан авч үздэг. Энэ нь хүмүүсийг хайрцаглах гэсэн оролдлого биш, харин тэдний давамгайлах хандлагыг тодорхойлж, харилцааг хялбарчлах зорилготой юм. Энэ дөрвөн хэв маягийг дараах байдлаар нэрлэдэг:
- D – Dominance (Давамгайлагч): Үр дүн, хяналтад төвлөрдөг.
- I – Influence (Нөлөөлөгч): Хүмүүст нөлөөлөх, бусдыг ятгахад төвлөрдөг.
- S – Steadiness (Тогтвортой): Хамтын ажиллагаа, тогтвортой байдалд төвлөрдөг.
- C – Conscientiousness (Нягт нямбай): Чанар, нарийвчлалд төвлөрдөг.
Эдгээр дөрвөн үсэг нь харилцааны дөрвөн өөр “хэл” гэж төсөөлж болно. Хэрэв та өөр хүний ярьдаг хэлээр ярьж чадвал түүнтэй илүү сайн ойлголцох нь дамжиггүй. Яг үүнтэй адил, хэрэв та тухайн хүний DISC хэв маягийг ойлгож, харилцаагаа түүнд тохируулж чадвал таны харилцаа илүү үр дүнтэй болно.
Хүн бүр өвөрмөц холимог
Хамгийн чухал зүйл бол хэн ч зөвхөн 100% нэг хэв маягт багтдаггүй. Хүн бүр энэ дөрвөн хэв маягийн өвөрмөц холимог байдаг. Гэхдээ ихэнх хүнд нэг эсвэл хоёр хэв маяг нь илүү давамгайлж байдаг. Бидний зорилго бол тухайн хүний давамгайлах хэв маягийг таньж, түүнд тохируулан харилцах явдал юм.
Дөрвөн хэв маягийн дэлгэрэнгүй тайлбар
Одоо хэв маяг бүрийг илүү дэлгэрэнгүй авч үзье. Тэдний онцлог, давуу тал, сул тал, мөн тэдэнтэй хэрхэн үр дүнтэй харилцах талаар суралцацгаая.
D – Давамгайлагч: “Шууд үр дүнд хүрэгч”
Давамгайлагч хэв маягийн хүмүүс бол аливаа зүйлийг удирдан чиглүүлэх дуртай, шийдэмгий, өрсөлдөх чадвартай хүмүүс юм. Тэдний гол зорилго бол үр дүнд хүрэх. Тэдний хувьд цаг хугацаа бол алт тул удаан, нуршуу ярианаас зайлсхийдэг.
Онцлог шинж чанарууд:
- Шууд, тодорхой ярьдаг.
- Өөртөө итгэлтэй, шийдэмгий.
- Асуудлыг хурдан шийдвэрлэх дуртай.
- Эрсдэл хүлээхээс айдаггүй.
- Өрсөлдөх дуртай, ялахыг эрмэлздэг.
- Тэвчээргүй, бусдыг шахаж шаардах хандлагатай.
Тэдэнтэй хэрхэн харилцах вэ?
- Товч бөгөөд тодорхой ярь. Нуршуу ярианаас зайлсхий.
- Үр дүн, бодит баримтад төвлөр.
- Тэдний цагийг хүндэл.
- Тэдэнд сонголт хийх, удирдах боломж олго.
- Тэдэнтэй санал зөрөлдөх бол баримт нотолгоотой, логиктой ярь.
I – Нөлөөлөгч: “Урам зоригтой нөхөрсөг”
Нөлөөлөгч хэв маягийн хүмүүс бол нийтэч, нөхөрсөг, урам зоригтой байдаг. Тэд бусадтай харилцаа тогтоох, ятган сэнхрүүлэхдээ гарамгай. Тэдний гол хөдөлгөгч хүч бол нийгмийн хүлээн зөвшөөрөлт, эерэг уур амьсгал юм.
Онцлог шинж чанарууд:
- Нөхөрсөг, яриасаг.
- Өөдрөг, эрч хүчтэй.
- Бусдыг урамшуулж, ятгахдаа сайн.
- Том зургаар нь хардаг, нарийн ширийн зүйлд төдийлөн анхаардаггүй.
- Эмх замбараагүй байх хандлагатай.
- Бусдад таалагдахыг хичээдэг.
Тэдэнтэй хэрхэн харилцах вэ?
- Нөхөрсөг, эерэг уур амьсгал бүрдүүл.
- Тэдэнд ярих боломж олгож, идэвхтэй сонс.
- Тэдний санаа, оролцоог магтаж, урамшуул.
- Хэт их нарийн тоо баримт, мэдээллээр бүү дар.
- Хувийн харилцаа тогтоохыг эрмэлз.
S – Тогтвортой: “Найдвартай багийн тоглогч”
Тогтвортой хэв маягийн хүмүүс бол тайван, тэвчээртэй, найдвартай байдаг. Тэд гэнэтийн өөрчлөлтөд дургүй бөгөөд тогтвортой, урьдчилан таамаглахуйц орчинд ажиллах дуртай. Тэд бол маш сайн сонсогч бөгөөд багийн эв нэгдлийг эрхэмлэдэг.
Онцлог шинж чанарууд:
- Тайван, дөлгөөн.
- Маш сайн сонсогч.
- Найдвартай, тууштай.
- Бусдад туслах дуртай.
- Зөрчилдөөнөөс зайлсхийдэг.
- Өөрчлөлтөд удаан дасан зохицдог.
Тэдэнтэй хэрхэн харилцах вэ?
- Тайван, эелдэг харьц. Бүү яаруул.
- Тэдэнд итгэж буйгаа харуулж, аюулгүй орчин бүрдүүл.
- Өөрчлөлт хийх гэж байгаа бол урьдчилан хэлж, дасан зохицох цаг олго.
- Тэдний саналыг асууж, сонс.
- Тэдний тууштай байдал, үнэнч занг үнэлж буйгаа илэрхийл.
C – Нягт нямбай: “Нарийвчлалыг эрхэмлэгч”
Нягт нямбай хэв маягийн хүмүүс бол аналитик, системтэй сэтгэлгээтэй, нарийн ширийн зүйлд анхаарлаа хандуулдаг. Тэдний хувьд чанар, үнэн зөв байдал хамгийн чухал. Тэд аливаа зүйлийг хийхээсээ өмнө сайтар судалж, төлөвлөдөг.
Онцлог шинж чанарууд:
- Аналитик, логик сэтгэлгээтэй.
- Нарийн ширийн зүйлд анхаардаг.
- Өндөр стандарттай, чанарыг эрхэмлэдэг.
- Эмх цэгцтэй, системтэй.
- Асуулт их асуудаг.
- Шүүмжлэлд эмзэг байж болно.
Тэдэнтэй хэрхэн харилцах вэ?
- Мэдээлэл, баримт, нотолгоотой ярь.
- Асуултад нь тодорхой, үнэн зөв хариул.
- Тэдэнд бодож, шинжлэх цаг хугацаа олго.
- Ажлын чанар, нарийвчлалыг нь үнэл.
- Хэт сэтгэл хөдлөлөөр хандахаас зайлсхий.
Хүнийг хэрхэн хурдан таних вэ?
Онолын хувьд энэ дөрвөн хэв маягийг ойлгосон ч бодит амьдрал дээр хүнийг хэрхэн хурдан таних вэ гэдэг асуулт гарч ирнэ. Хэд хэдэн энгийн ажиглалтаар тухайн хүний давамгайлах хэв маягийг таамаглах боломжтой.
Ярианы хэв маяг
- Давамгайлагч (D): Хурдан, тодорхой, шулуун ярьдаг. “Гол нь юу вэ?” гэж асуух дуртай.
- Нөлөөлөгч (I): Эрч хүчтэй, сэтгэл хөдлөлтэй, хурдан ярьдаг. Олон түүх, жишээ ярьдаг.
- Тогтвортой (S): Аажуу, тайван, зөөлөн ярьдаг. Сонсох нь ярихаасаа илүү байдаг.
- Нягт нямбай (C): Болгоомжтой, тодорхой үг хэллэг ашиглан, аажуу ярьдаг. Мэдээлэл, баримтад тулгуурладаг.
Биеийн хэлэмж
- Давамгайлагч (D): Өөртөө итгэлтэй зогсолт, шууд харц, бат бөх гар барилт.
- Нөлөөлөгч (I): Нээлттэй, дохио зангаа ихтэй, инээмсэглэж, нүд рүү нь эгцэлж хардаг.
- Тогтвортой (S): Тайван, эелдэг, зөөлөн харцтай, хэт их дохио зангаа ашигладаггүй.
- Нягт нямбай (C): Албан ёсны, хяналттай, харцаа бууруулах хандлагатай байж болно.
Ажлын орчин
- Давамгайлагч (D): Эмх цэгцтэй, минималист, үр дүн, амжилтыг илтгэсэн зүйлс (шагнал, гэрчилгээ) байж болно.
- Нөлөөлөгч (I): Бага зэрэг замбараагүй, урам зориг өгөх ишлэл, найз нөхөд, багийн зургуудтай.
- Тогтвортой (S): Тухтай, дулаан уур амьсгалтай, гэр бүлийн зураг, ургамал зэрэг хувийн зүйлс ихтэй.
- Нягт нямбай (C): Маш эмх цэгцтэй, системчилсэн, график, диаграмм, ном зэрэг мэдээллийн эх үүсвэрүүдтэй.
DISC загварыг амьдралд хэрхэн ашиглах вэ?
DISC загварыг ойлгосны хамгийн том ашиг тус бол бусадтай харилцах харилцаагаа сайжруулах явдал юм. Энэ нь бусдыг өөрчлөх тухай биш, харин өөрийнхөө харилцааны арга барилыг тэдэнд тохируулан уян хатан байх тухай ойлголт юм. Үүнийг “Платинум дүрэм” гэж нэрлэдэг: “Бусдад өөртөө хэрхэн хандаасай гэж хүсдэг шигээ биш, харин тэд өөрсдөд нь хэрхэн хандаасай гэж хүсдэг шиг нь ханд.”
Ажил дээр
Хэрэв таны дарга D хэв маягийн хүн бол түүнд ажлын тайлангаа товч, тодорхой, үр дүнд чиглэсэн байдлаар танилцуул. Хэрэв таны хамтран ажиллагч S хэв маягийн хүн бол түүнд шинэ санаа, өөрчлөлтийн талаар ярихаасаа өмнө итгэлийг нь олж, тайван ярилцах цаг гаргаарай. Хэрэв танай багт I хэв маягийн хүн байвал түүнийг шинэ санаа гаргах, бусдыг урамшуулах ажилд татан оролцуулаарай.
Хувийн харилцаанд
Хэрэв таны хамтрагч C хэв маягийн хүн бол чухал шийдвэр гаргахдаа түүнд бүх мэдээллийг өгч, бодох цаг олгох нь зүйтэй. Тэр сэтгэл хөдлөлөөр бус, баримтад тулгуурлан шийдвэр гаргахыг илүүд үздэг. Хэрэв таны найз I хэв маягийн хүн бол түүнтэй уулзахдаа сонирхолтой түүх ярьж, эрч хүчтэй байвал тэр илүү таатай байх болно.
Дүгнэлт
DISC загвар бол хүмүүсийг ойлгох цорын ганц арга биш ч, маш энгийн бөгөөд үр дүнтэй хэрэгсэл юм. Энэ нь бидэнд хүн бүр ертөнцийг өөр өөр өнцгөөс хардаг бөгөөд өөр өөр зүйлийг эрхэмлэдэг гэдгийг сануулдаг. Давамгайлагч (D) үр дүнг, Нөлөөлөгч (I) урам зоригийг, Тогтвортой (S) эв нэгдлийг, Нягт нямбай (C) чанарыг эрхэмлэдэг. Та бусдын давамгайлах хэв маягийг таньж, харилцаагаа тэдэнд тохируулснаар үл ойлголцлыг багасгаж, итгэлцлийг нэмэгдүүлж, илүү бат бөх, үр дүнтэй харилцааг бий болгож чадна. Энэхүү мэдлэгийг өдөр тутмын амьдралдаа ашиглаж, бусдыг ажиглаж, тэдний “хэлээр” ярьж эхлээрэй. Ингэснээр та хэнтэй ч, хэзээ ч илүү сайн ойлголцох боломжтой болно.