Хүн амины хэргийн хохирогчийн цогцост хийсэн шүүх эмнэлгийн шинжилгээгээр нэгэн сонирхолтой нөхцөл байдал илэрчээ. Энэ нь химеризм хэмээх ховор үзэгдэл бөгөөд хохирогчийн биед генетикийн хувьд ялгаатай эсүүд агуулагдаж байсан юм. Өөрөөр хэлбэл, түүний бие хоёр өөр хүнийх мэт эсүүдээс бүрдсэн байв.
Уг тодорхойгүй эмэгтэйн биеийн эд эсүүдэд эр, эм эсүүд харилцан адилгүй хэмжээтэй байсан нь тогтоогджээ. Биологичдын үзэж буйгаар энэхүү үзэгдлийн хамгийн магадлалтай тайлбар нь нэг өндгөн эс хоёр спермээр үр тогтсонтой холбоотой юм. Энэ хоёр спермийн нэг нь Х хромосом, нөгөө нь И хромосомыг тээж байсан ажээ.
Химеризм гэж юу вэ
Химеризм нь нэг организмын биед генетикийн хувьд өөр, өөр хоёр буюу түүнээс дээш эсийн популяци зэрэгцэн оршихыг хэлнэ. Энэ нэр томъёо нь эртний Грекийн домгийн Химера хэмээх арслан, ямаа, могойн холимог амьтнаас үүсэлтэй. Хүний химеризм нь маш ховор тохиолддог ч, орчин үеийн анагаах ухаан, генетикийн шинжилгээний ачаар улам бүр илэрч байна.
Химеризм үүсэх хэд хэдэн арга байдаг. Хамгийн түгээмэл нэг шалтгаан нь ихрийн жирэмслэлт үед тохиолддог. Энэ нь ах дүүсийн хооронд эс солилцох, эсвэл нэг үр хөврөл нөгөөгөө шингээх үед үүсэж болно. Мөн нэг өндгөн эс хоёр өөр спермээр үр тогтсон тохиолдолд үүсэх боломжтой. Энэ нь тухайн эмэгтэйн тохиолдолд илэрсэн юм.
Нэг өндгөн эс, хоёр сперм
Уг хэргийн хохирогч эмэгтэйн биед эр болон эм эсүүд зэрэгцэн оршиж байсан нь онцгой ач холбогдолтой. Ерөнхийдөө эмэгтэй хүн ХХ хромосомтой, эрэгтэй хүн ХИ хромосомтой байдаг. Хэрэв нэг өндгөн эс Х хромосомтой нэг спермээр, мөн И хромосомтой нэг спермээр үр тогтвол хоёр өөр генетикийн мэдээлэл бүхий эсүүд нэг дор хөгжих боломжтой болно. Энэ нь хүний биеийн эд эсүүдэд эр, эм хоёр эсийн шинж чанар зэрэг илрэх шалтгаан болдог.
Энэхүү генетикийн холимог байдал нь тухайн хүний амьдралын туршид ямар нэгэн мэдэгдэхүйц эрүүл мэндийн асуудал үүсгэхгүй байх нь элбэг. Ихэнх химеризмтэй хүмүүс өөрсдийн онцгой байдлыг мэддэггүй. Гэвч энэ нь шүүх эмнэлэг, эцэг эхийн тогтоох шинжилгээ зэрэг тодорхой нөхцөл байдалд төөрөгдөл үүсгэж болзошгүй юм.
Шүүх эмнэлгийн шинжилгээний сорилт
Химеризм нь шүүх эмнэлгийн шинжилгээнд нэлээдгүй сорилт учруулдаг. Хэрэв хүн амины хэргийн хохирогч химеризмтэй бол цогцсоос авсан ДНХ-ийн дээж нь янз бүрийн үр дүнг өгөх магадлалтай. Жишээлбэл, цусны ДНХ нь нэг төрлийн, харин арьс эсвэл булчингийн эсийн ДНХ нь өөр төрлийн үр дүнг харуулж болно. Энэ нь гэмт хэрэгтнийг тогтоох, хохирогчийн биеийн байдлыг тодорхойлоход төөрөгдөл үүсгэх эрсдэлтэй юм.
Цагдаа болон шүүх эмнэлгийн мэргэжилтнүүд ДНХ-ийн дээжийг сайтар шалгаж, олон цэгээс дээж авах шаардлагатай болно. Хэрэв ДНХ-ийн дээжнүүд хоорондоо зөрчилдөж байвал химеризмийн талаарх мэдлэг нь зөв шийдвэр гаргахад тусалдаг. Үүнийг үл тоомсорловол буруу дүгнэлтэд хүргэж болзошгүй юм.
Судалгаа ба жишээ
Харвардын Их Сургуулийн Дэвид Хайг “Энэ бол үнэхээр сонирхолтой тохиолдол боловч урьд өмнө нь огт тохиолдож байгаагүй зүйл биш юм” гэж хэлжээ. Түүний хэлсэнчлэн, химеризмийн бусад тохиолдлууд ч бүртгэгдсэн байдаг.
Жишээлбэл, 2002 онд Америкийн нэгэн эмэгтэй эцэг эхийн тогтоох шинжилгээ хийлгэхэд өөрийн хүүхдийнхээ эх нь биш гэсэн дүгнэлт гарч байжээ. Хожим нь тэрээр химеризмтэй байсан нь тогтоогдсон. Түүний өндгөвчний эсүүд нь түүний бусад эсүүдээс өөр генетикийн мэдээлэлтэй байсан байна. Энэ мэтчилэн химеризм нь хууль эрх зүй, анагаах ухааны олон асуудалд нөлөөлөх боломжтойг харуулдаг.
Ийм төрлийн тохиолдлууд нь хүний биологийн олон янз байдлыг гэрчилж, шинжлэх ухааны судалгааг гүнзгийрүүлэх хэрэгцээг бий болгодог. Шинжлэх ухаан, технологи хөгжихийн хэрээр бид хүний биеийн талаарх урьд өмнө нь төсөөлөөгүй байсан олон зүйлийг мэдэж авсаар байна.
Дүгнэлт
Хүн амины хэргийн хохирогчийн биед илэрсэн химеризм нь шүүх эмнэлгийн шинжилгээний нарийн төвөгтэй байдлыг тодорхой харууллаа. Энэхүү ховор үзэгдэл нь нэг хүний биед өөр өөр генетикийн эсүүд зэрэгцэн орших боломжтойг сануулж байна. Ийм тохиолдлууд нь гэмт хэрэг судлаачид, генетикчид, биологичдод шинэ сорилтуудыг бий болгодог. Үүний үр дүнд шүүх эмнэлгийн шинжилгээний аргачлалыг байнга боловсронгуй болгох, генетикийн ховор тохиолдлуудыг гүнзгий судлах шаардлагатайг онцолж байна. Ийм төрлийн нээлтүүд нь бидний хүний биеийн талаарх ойлголтыг өргөжүүлж, ирээдүйн шинжлэх ухааны судалгааны чиглэлийг тодорхойлоход чухал үүрэг гүйцэтгэдэг.