Стив Жобсын Амьдралын Гурван Түүх: Таны Амьдралыг Өөрчлөх Хичээлүүд

Apple компанийг үүсгэн байгуулагч, технологийн ертөнцийн хамгийн нөлөө бүхий хүмүүсийн нэг Стив Жобсын 2005 онд Стэнфордын их сургуулийн төгсөлтийн ёслол дээр хэлсэн үг нь түүхэн дэх хамгийн алдартай илтгэлүүдийн нэгт тооцогддог. Энэхүү илтгэлд тэрээр технологийн гайхамшиг, бизнесийн стратегийн тухай бус, харин өөрийн амьдралаас олж авсан гурван энгийн атлаа гүн гүнзгий сургамжийг хуваалцсан юм. Тэрээр “Өнөөдөр би та бүхэнд өөрийн амьдралын гурван түүхийг ярьж өгмөөр байна. Тийм ээ, сүртэй зүйл биш, зүгээр л гурван түүх” хэмээн илтгэлээ эхлүүлсэн байдаг. Эдгээр түүх нь амьдралын ухаан, тэсвэр тэвчээр, зорилгоо олохын ач холбогдлын тухай өгүүлдэг бөгөөд өнөөдрийг хүртэл сая сая хүнд урам зориг өгсөөр байна.

Эхний түүх: Цэгүүдийг холбох нь

Стив Жобсын эхний түүх нь амьдралын замд тохиолдсон үйл явдлууд хэрхэн хожим нь утга учиртай болж, хоорондоо холбогддог тухай өгүүлдэг. Тэрээр амьдралынхаа эхэн үеийн ээдрээтэй нөхцөл байдлаас эхэлсэн юм. Түүнийг төрүүлсэн биологийн эх нь гэрлээгүй, залуухан аспирант байсан тул хүүхдээ их сургууль төгссөн хүмүүст үрчлүүлэхээр шийджээ.

Бүх зүйл төлөвлөгөөний дагуу явж, түүнийг нэгэн хуульч болон түүний эхнэр үрчлэн авахаар болсон байв. Гэвч түүнийг мэндлэхэд тэд охинтой болохыг хүсэж байсан тул сүүлийн мөчид шийдвэрээсээ буцжээ. Ингээд шөнө дунд хүлээлгийн жагсаалтад байсан Стивийн эцэг эх рүү утасдаж, “Бидэнд гэнэтийн нэг хүү байна. Та хоёр авах уу?” гэж асуухад тэд “Мэдээж хэрэг” гэж хариулсан байна.

Гэвч Стивийн биологийн эх нь түүнийг үрчилж авах гэрийн эзэгтэй коллеж, харин нөхөр нь ахлах сургууль ч төгсөөгүйг мэдээд үрчлэлтийн эцсийн бичиг баримтад гарын үсэг зурахаас татгалзжээ. Хэдэн сарын дараа Стивийн эцэг эх түүнийг заавал коллежид явуулна гэж амласны дараа л зөвшөөрсөн байна. Энэ явдал түүний амьдралын эхлэл болсон юм.

Коллежоос гарсан шийдвэр ба Уран Бичлэгийн Хичээл

17 жилийн дараа тэрээр амлалтын дагуу коллежид орсон. Гэвч тэрээр гэнэн томоогүй сонголт хийж, бараг л Стэнфорд шиг үнэтэй Рийд коллежийг сонгожээ. Ажилчин ангийн эцэг эхийнх нь насан туршдаа хураасан мөнгө түүний сургалтын төлбөрт зарцуулагдаж байв. Зургаан сарын дараа Стив үүнд ямар ч үнэ цэнэ байхгүйг ойлгожээ. Тэрээр амьдралдаа юу хийхийг хүсэж байгаагаа, коллеж үүнийг олоход хэрхэн туслахыг мэдэхгүй байлаа. Иймд тэрээр коллежоос гарахаар шийдэж, бүх зүйл сайхан болно гэдэгт итгэсэн байна.

“Тухайн үед энэ нь үнэхээр аймшигтай байсан ч, эргээд харахад миний хийсэн хамгийн зөв шийдвэрүүдийн нэг байсан” гэж тэрээр дурссан. Коллежоос гарснаар тэрээр сонирхдоггүй заавал судлах хичээлүүдээс чөлөөлөгдөж, оронд нь илүү сонирхолтой хичээлүүдэд “зочноор” суух боломжтой болжээ.

Амьдрал нь тийм ч дардан байсангүй. Тэр дотуур байрны өрөөгүй тул найзуудынхаа шалан дээр унтаж, хоолны мөнгө олохын тулд кока колагийн шил тушаадаг байв. Мөн долоо хоногт нэг удаа сайн хооллохын тулд ням гараг бүр хотын нөгөө захад байрлах Хари Кришна сүм рүү 11 км алхдаг байжээ. Гэсэн ч тэрээр энэ бүхэндээ дуртай байсан гэдэг.

Сониуч зан, зөн совингоо даган хийсэн олон зүйл нь хожим үнэлж баршгүй үнэ цэнтэй болсны нэг тод жишээ бол уран бичлэгийн хичээл юм. Тухайн үед Рийд коллеж улсдаа хамгийн шилдэг уран бичлэгийн сургалттай байв. Сургуулийн орчин дахь бүх зарлал, шошго гараар үзэсгэлэнтэй бичигдсэн байдаг байжээ. Коллежоос гарсан тул тэрээр энэ хичээлд сууж, уран бичлэгийн урлагт суралцахаар шийдсэн байна. Эндээс тэрээр serif ба sans-serif үсгийн фонтууд, үсгүүдийн хоорондын зайг хэрхэн тохируулах, юу гайхалтай типографийг бий болгодгийг сурчээ. Энэ нь шинжлэх ухаанаар тайлбарлашгүй, түүхэн, уран сайхны нарийн мэдрэмж байсан бөгөөд Стив үүнд бүрэн автсан юм.

Ирээдүйд Цэгүүд Хэрхэн Холбогдсон Бэ?

Тухайн үед эдгээр мэдлэг түүний амьдралд ямар ч практик хэрэглээгүй мэт санагдаж байв. Гэвч арван жилийн дараа анхны Macintosh компьютерийг зохион бүтээх үед бүх зүйл эргэн иржээ. Тэд энэ бүхнийг Mac-д шингээсэн бөгөөд энэ нь үзэсгэлэнтэй типографитай анхны компьютер болсон юм.

Стив Жобс хэлэхдээ: “Хэрэв би коллежийн тэр ганцхан хичээлд суугаагүй бол Mac хэзээ ч олон төрлийн үсгийн фонттой, пропорциональ зайтай фонттой болохгүй байсан. Windows зүгээр л Mac-ийг хуулбарласан тул ямар ч персонал компьютер ийм боломжгүй байх байсан. Хэрэв би коллежоос гараагүй бол уран бичлэгийн хичээлд хэзээ ч суухгүй байсан бөгөөд персонал компьютерууд өнөөдрийнх шиг гайхалтай типографигүй байх байсан” гэжээ.

Түүний түүхийн гол сургамж нь: “Урагшаа харж цэгүүдийг холбох боломжгүй, зөвхөн арагшаа харж байж л холбож чадна.” Тиймээс та цэгүүд ирээдүйд ямар нэгэн байдлаар холбогдоно гэдэгт итгэх хэрэгтэй. Та ямар нэгэн зүйлд итгэх ёстой: өөрийн зөн совин, хувь тавилан, амьдрал, үйлийн үр гээд юу ч байж болно. Энэхүү итгэл үнэмшил танд зүрх сэтгэлээ дагах зоригийг өгөх бөгөөд энэ нь таныг бусдын туулсан замаас гаргасан ч эцсийн дүндээ бүх ялгааг бий болгоно.

Хоёр дахь түүх: Хайр ба Гарз Хохирол

Стив Жобсын хоёр дахь түүх нь түүний хамгийн том амжилт, хамгийн том уналтын тухай өгүүлдэг. Тэрээр амьдралынхаа эхэн үед юу хийх дуртайгаа олсон азтай нэгэн байсан. Тэрээр 20 настайдаа эцэг эхийнхээ гаражид найз Стив Возняктай хамт Apple компанийг үүсгэн байгуулжээ. Тэд шаргуу хөдөлмөрлөсний үр дүнд 10 жилийн дотор Apple нь хоёрхон хүнтэй гаражийн компаниас 4000 гаруй ажилтантай, 2 тэрбум долларын үнэлгээтэй компани болон өргөжсөн байв.

Тэд хамгийн шилдэг бүтээл болох Macintosh-ийг дөнгөж гаргаад байсан бөгөөд Стив 30 нас хүрч байлаа. Гэтэл тэр өөрийн үүсгэн байгуулсан компаниасаа халагджээ.

“Өөрийнхөө эхлүүлсэн компаниас яаж халагдаж чадаж байна аа?” гэдэг асуулт урган гарна. Apple өсөж томрохын хэрээр Стив өөртэйгөө хамт компанийг удирдах маш авьяастай гэж бодсон нэгнийг хөлсөлжээ. Эхний нэг жил орчим бүх зүйл сайн байсан ч ирээдүйн талаарх тэдний үзэл бодол зөрчилдөж эхэлсэн байна. Эцэст нь тэдний хооронд зөрчил үүсэхэд захирлуудын зөвлөл нөгөө хүний талд орж, Стив 30 настайдаа компаниасаа хөөгдсөн юм. Энэ нь маш олон нийтэд ил болсон уналт байлаа.

Түүний насанд хүрсэн амьдралынх нь гол төвлөрөл байсан зүйл алга болж, энэ нь түүнд сүйрлийн цохилт болсон. Тэрээр хэдэн сарын турш юу хийхээ мэдэхгүй байв. Тэрээр өмнөх үеийн бизнес эрхлэгчдийн урмыг хугалсан мэт санагдаж, буухиаг дамжуулах явцад асаагуураа унагасан мэт мэдрэмж төрж байжээ. Тэрээр Дэвид Паккард, Боб Нойс нартай уулзаж, ийм том алдаа гаргасандаа уучлалт гуйхыг оролдсон. Гэвч түүнд нэг зүйл аажмаар тодорхой болж эхэлсэн нь тэр хийж байсан зүйлдээ одоо ч хайртай хэвээр байсан явдал юм.

Уналтаас Боссон нь: NeXT ба Pixar

Apple-д болсон үйл явдал түүний хүсэл тэмүүллийг өчүүхэн ч өөрчилсөнгүй. Тэр гологдсон байж болох ч, тэр ажилдаа дурласан хэвээр байв. Иймд тэрээр бүхнийг шинээр эхлэхээр шийдсэн. Тухайн үедээ тэр үүнийг ойлгоогүй ч, Apple-аас халагдсан нь түүнд тохиолдсон хамгийн сайн зүйл байсныг хожим ухаарчээ.

Амжилттай байхын хүнд дарамт нь дахин эхлэгч байхын хөнгөн мэдрэмжээр солигдсон. Энэ нь түүнийг амьдралынхаа хамгийн бүтээлч үеүдийн нэгэнд ороход нь тусалсан юм. Дараагийн таван жилийн хугацаанд тэрээр NeXT нэртэй компани, Pixar нэртэй өөр нэг компанийг үүсгэн байгуулж, хожим эхнэр нь болох гайхалтай эмэгтэйд дурлажээ.

Pixar нь дэлхийн анхны компьютер-анимэйшн бүрэн хэмжээний кино болох “Тоглоомын түүх”-ийг бүтээсэн бөгөөд өдгөө дэлхийн хамгийн амжилттай анимэйшн студи болсон. Харин гайхалтай эргэлтээр Apple компани NeXT-ийг худалдаж авснаар Стив Apple-д эргэн ирсэн бөгөөд NeXT-д хөгжүүлсэн технологи нь Apple-ийн өнөөгийн сэргэн мандалтын гол цөм нь болсон юм.

Стив Жобс: “Хэрэв би Apple-аас халагдаагүй бол энэ бүхэн хэзээ ч тохиолдохгүй байсан гэдэгт би итгэлтэй байна. Энэ бол маш гашуун эм байсан ч, өвчтөнд энэ хэрэгтэй байсан бололтой. Заримдаа амьдрал толгой руу чинь тоосгоор цохино. Итгэлээ бүү алдаарай.” гэж зөвлөсөн байдаг.

Түүнийг урагшлуулсан цорын ганц зүйл бол хийж буй зүйлдээ хайртай байсан явдал гэдэгт тэр итгэдэг. Та юунд дуртайгаа олох ёстой. Энэ нь ажилд ч, хайр дурлалд ч адилхан үнэн. Таны ажил амьдралын тань ихэнх хэсгийг эзэлнэ. Жинхэнэ сэтгэл ханамжтай байх цорын ганц арга бол таны итгэдэг агуу ажлыг хийх явдал юм. Харин агуу ажлыг хийх цорын ганц арга бол хийж буй зүйлдээ хайртай байх. Хэрэв та олоогүй л байгаа бол хайсаар байгаарай. Бүү зогс.

Гурав дахь түүх: Үхлийн Тухай

Стив Жобсын сүүлчийн түүх нь үхлийн тухай байлаа. Тэрээр 17 настайдаа “Хэрэв та өдөр бүрийг сүүлчийн өдөр мэт амьдарвал, нэгэн өдөр таны зөв байсан нь гарцаагүй батлагдана” гэсэн нэгэн эшлэлийг уншжээ. Энэ нь түүнд гүн сэтгэгдэл төрүүлж, түүнээс хойш 33 жилийн турш өглөө бүр толинд хараад өөрөөсөө “Хэрэв өнөөдөр миний амьдралын сүүлчийн өдөр байсан бол би одоо хийх гэж байгаа зүйлээ хийх байсан уу?” гэж асуудаг байв. Хэрэв хариулт нь хэт олон өдөр дараалан “үгүй” гэж гарвал тэр ямар нэг зүйлийг өөрчлөх хэрэгтэйгээ мэддэг байжээ.

“Удахгүй үхнэ гэдгээ санах нь амьдралдаа том шийдвэр гаргахад тусалдаг миний олж мэдсэн хамгийн чухал хэрэгсэл юм. Учир нь бараг бүх зүйл – гаднын хүлээлт, бардамнал, ичгүүр, бүтэлгүйтлээс айх айдас гээд бүх зүйл үхлийн өмнө замхран алга болж, зөвхөн үнэхээр чухал зүйл л үлддэг. Та үхнэ гэдгээ санах нь ямар нэг зүйл алдана гэж бодох урхинаас зайлсхийх миний мэдэх хамгийн сайн арга. Та аль хэдийн нүцгэн байна. Зүрх сэтгэлээ дагахгүй байх ямар ч шалтгаан байхгүй.” гэж тэрээр хэлсэн юм.

Үхэл бол Амьдралын Шилдэг Бүтээл

Хэн ч үхэхийг хүсдэггүй. Диваажинд очихыг хүсдэг хүмүүс ч тэнд хүрэхийн тулд үхэхийг хүсдэггүй. Гэсэн хэдий ч үхэл бол бид бүгдийн хуваалцдаг эцсийн цэг юм. Хэн ч үүнээс зугтаж чадаагүй. Мөн ийм байх ёстой, учир нь үхэл бол амьдралын хамгийн шилдэг бүтээл байж болох юм. Энэ бол амьдралын өөрчлөлтийн агент. Энэ нь хуучныг арилгаж, шинэд зам тавьж өгдөг.

Тэрээр төгсөгчдөд хандан, “Яг одоо шинэ нь та нар байна. Гэхдээ удахгүй та нар аажмаар хуучирч, зай тавигдах болно. Хэтэрхий сүртэй сонсогдож байгаад уучлаарай, гэхдээ энэ бол үнэн” хэмээжээ.

Энэ түүхийн гол зөвлөгөө нь дараах байв:

• Таны цаг хугацаа хязгаартай, тиймээс үүнийг бусдын амьдралаар амьдарч бүү үр.
• Догмад бүү баригд. Энэ нь бусад хүмүүсийн сэтгэлгээний үр дүнгээр амьдрах гэсэн үг.
• Бусдын үзэл бодлын шуугианд өөрийн дотоод дуу хоолойг бүү дарагдуул.
• Хамгийн чухал нь, зүрх сэтгэл, зөн совингоо дагах зоригтой бай. Тэд ямар нэгэн байдлаар таны юу болохыг хүсдэгийг аль хэдийн мэдэж байдаг. Бусад бүх зүйл хоёрдогч юм.

Өлсгөлөн бай, Тэнэг бай

Илтгэлийнхээ төгсгөлд Стив Жобс өөрийн үеийнхний биширдэг байсан “The Whole Earth Catalog” сэтгүүлийн сүүлчийн дугаарын арын нүүрэн дээрх үгийг эш татсан. Тэнд нэгэн хөдөөгийн замын өглөөний зургийн дор “Stay Hungry. Stay Foolish.” (Өлсгөлөн бай. Тэнэг бай.) гэсэн үгс байжээ. Энэ нь тэдний салах ёс гүйцэтгэж буй захиас байв. Стив энэ үгийг өөртөө болон төгсөгчдөд үргэлж хүсдэг байсан. “Өлсгөлөн бай” гэдэг нь үргэлж шинийг сурч мэдэх хүсэл тэмүүлэлтэй байхыг, харин “Тэнэг бай” гэдэг нь эрсдэл хийхээс, бусдын бодлоос айлгүйгээр өөрийнхөөрөө байхыг, туршлагагүй мэт сониуч байхыг уриалсан хэрэг юм.

Стив Жобсын энэхүү гурван түүх бол зөвхөн түүний амьдралын товч намтар бус, харин амьдралын уналт, босолт, хайр, гарз хохирол, эцсийн мөчийг хэрхэн утга учиртай ашиглах тухай бүх нийтийн сургамж юм. Энэ нь бидэнд амьдралын зам ээдрээтэй, урьдчилан таамаглахын аргагүй байж болох ч, өөрийн зөн совин, хүсэл тэмүүлэлдээ итгэж, зоригтой алхам хийснээр эцсийн дүндээ бүх зүйл байх ёстой байрандаа ордог гэдгийг сануулдаг билээ.